Giải vô địch bóng chuyền nữ châu Á 2026: Thái Lan tạo địa chấn, Việt Nam hé lộ thế hệ trẻ

Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc tiếng còi kết thúc vang lên tại nhà thi đấu ở Trung Quốc. Các cô gái Thái Lan ôm nhau khóc, huấn luyện viên Kiattipong Radchatagriengkai dang tay chạy vào sân như một đứa trẻ. Trên khán đài, tôi – một phóng viên thể thao nữ đã 60 tuổi – cũng bật khóc. Tôi đã chứng kiến hàng trăm trận cầu, nhưng chưa bao giờ thấy một đội bóng chuyền nữ Đông Nam Á làm nên điều kỳ diệu đến vậy: đánh bại Nhật Bản 3-1 ở bán kết, rồi quật ngã chủ nhà Trung Quốc 3-2 trong trận chung kết để giành chức vô địch châu Á và tấm vé Olympic đầu tiên trong lịch sử. Bóng chuyền nữ châu Á vốn bị thống trị bởi Trung Quốc và Nhật Bản. Trước giải đấu, không ai xếp Thái Lan vào nhóm ứng viên vô địch. Họ không có chiều cao vượt trội, không có lợi thế sân nhà, chỉ có một đội ngũ giàu kinh nghiệm và lối chơi nhanh, biến hóa mang đậm phong cách châu Á. Nhưng chính sự nhanh nhạy và đẳng cấp kỹ thuật đã giúp họ hóa giải sức mạnh và chiều cao của đối thủ. Nhìn lại hành trình của đội tuyển nữ Việt Nam, tôi thấy một câu chuyện khác nhưng cũng đầy hy vọng. Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Nguyễn Tuấn Kiệt, đội tuyển xếp hạng 7 chung cuộc – một kết quả vượt xa kỳ vọng. Điều quan trọng hơn cả là các cầu thủ trẻ được trao cơ hội cọ xát, tích lũy kinh nghiệm quý báu. Trong bối cảnh bóng chuyền nữ Việt Nam đang chuyển giao thế hệ, đây là nền móng vững chắc để hướng tới chu kỳ 2027-2028. Về mặt chiến thuật, chức vô địch của Thái Lan không phải là sự đổi mới, mà là sự hoàn thiện tuyệt đối một hệ thống quen thuộc: tấn công nhanh, đa dạng, phụ thuộc lớn vào chất lượng bước một. Họ không thể hiện điều gì mới mẻ, nhưng họ làm mọi thứ ở mức độ chính xác và mượt mà hiếm thấy. Trận bán kết với Nhật Bản cho thấy khả năng thích nghi với đối thủ thiên về tốc độ; còn trận chung kết với Trung Quốc lại chứng minh bản lĩnh khi đối đầu với sức mạnh thể hình. Tuy nhiên, tôi không muốn vội vàng tuyên bố rằng Thái Lan đã thiết lập một trật tự mới. Hãy nhìn vào tỷ số 3-2 ở trận chung kết. Chiến thắng đến từ một set đấu thứ năm, nơi sự may mắn và bản lĩnh tâm lý đóng vai trò lớn. Khoảng cách giữa bốn đội mạnh nhất châu Á thực ra rất mong manh. Nếu Trung Quốc tận dụng tốt hơn một vài cơ hội, câu chuyện đã có thể khác. Vì vậy, tôi cho rằng giới chuyên môn không nên thần thánh hóa chiến thắng lịch sử của bóng chuyền Thái Lan; họ xứng đáng, nhưng đẳng cấp của họ cần được kiểm chứng thêm tại giải vô địch thế giới 2027 và Thế vận hội 2028. Một điểm nhấn khác của giải đấu là Iran. Họ lọt vào bán kết một cách bất ngờ và giành vị trí thứ 4. Điều này cho thấy bóng chuyền nữ Tây Á đang có dấu hiệu vươn lên, dù vẫn cần thời gian để khẳng định sự bền vững. Còn Việt Nam, với vị trí thứ 7 và một thế hệ trẻ được trao cơ hội, tôi tin rằng tương lai đang rộng mở. Chúng ta không nên so sánh họ với Thái Lan ngay lúc này, nhưng nếu duy trì định hướng phát triển lâu dài, việc tiến vào nhóm 5 đội mạnh nhất châu Á là hoàn toàn khả thi. Tôi đã sống cùng thể thao suốt 44 năm qua. Ở tuổi 60, tôi vẫn nhảy cẫng trên khán đài như một cô gái. Với tôi, thể thao nữ không cần phép màu, mà cần sự hiện diện và công nhận. Giải đấu năm nay là minh chứng rõ ràng nhất cho điều đó: một đội bóng không được đánh giá cao vẫn có thể bước lên đỉnh châu Á. Và một đội bóng trẻ trung như Việt Nam, nếu kiên trì, sẽ gặt hái thành quả xứng đáng. Bia với đồng nghiệp Brazil, sáng hôm sau xin lại băng ghi âm của đàn em – tôi vẫn là tôi, phóng viên đãng trí nhưng đầy nhiệt huyết. Nhưng đêm nay, tôi chỉ muốn nâng ly chúc mừng các cô gái Thái Lan, và cũng chúc cho bóng chuyền nữ Việt Nam một tương lai tươi sáng. Hơn 5.000 người xem livestream của ba cựu tuyển thủ, tôi không còn cô đơn. Có lẽ cả châu Á đang thức giấc cùng bóng chuyền nữ.