CEO ROLR: Thị trường cá cược Esports Mỹ còn non trẻ, Việt Nam có thể đi trước một bước?

Hook: Một con số biết nói

Khi người Mỹ đổ xô vào các nhà thi đấu để xem các trận chung kết Liên Minh Huyền Thoại, lượng người xem streaming lên đến hàng triệu, nhưng doanh thu từ cá cược esports lại chỉ bằng một phần nhỏ so với thể thao truyền thống. Đó là nghịch lý mà Seth Young, CEO của nền tảng dự đoán ROLR, đã chỉ ra trong một cuộc phỏng vấn gần đây. Ông nói: “Thị trường cá cược esports ở Mỹ vẫn chưa chín muồi. Tôi đã nói điều này từ bảy năm trước, và bây giờ nó vẫn đúng.” Câu nói ấy vừa là lời cảnh báo, vừa là cơ hội cho những ai biết chờ đợi.

Context: Bức tranh toàn cảnh

Esports đã trở thành một hiện tượng toàn cầu, với các giải đấu lớn như League of Legends World Championship, The International (Dota 2) hay Valorant Champions thu hút hàng triệu người xem. Tại Mỹ, các sự kiện esports thường xuyên chật kín khán đài, và lượng người theo dõi trực tuyến không thua kém các môn thể thao truyền thống. Thế nhưng, khi nói đến cá cược – một mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái thể thao chuyên nghiệp – esports vẫn chỉ là “đứa em út” so với bóng bầu dục, bóng rổ hay bóng chày. Tại sao lại có khoảng cách này? Theo Young, nguyên nhân nằm ở sự khác biệt về quy định pháp lý, tính nhất quán của giải đấu và văn hóa người dùng. Trong khi các thị trường châu Á và châu Âu đã có những bước tiến nhất định, Mỹ vẫn đang loay hoay tìm lối đi riêng.

ROLR, công ty do Young sáng lập, không nhắm đến việc cạnh tranh trực tiếp với các “ông lớn” như DraftKings hay FanDuel. Thay vào đó, họ tập trung vào thị trường dự đoán (prediction market) – nơi người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện esports, thay vì các kèo cược truyền thống. Với nền tảng High Roller từng hoạt động thành công ở các thị trường yếu hơn Mỹ, ROLR đã tích lũy được 5 năm dữ liệu về lợi tức đầu tư quảng cáo (ROAS) dương. Điều này cho thấy họ có một công thức hoạt động hiệu quả, nhưng liệu có thể nhân rộng tại thị trường Mỹ?

Core: Chiến lược ‘phẫu thuật’ của ROLR

Điểm mạnh của ROLR nằm ở cách tiếp cận thận trọng và có đo lường. Thay vì đốt tiền vào quảng cáo đại trà, họ hợp tác với Spike Up Media – một công ty chuyên về tạo khách hàng tiềm năng. Spike Up Media không chỉ là đối tác mà còn là cổ đông lớn của ROLR, thể hiện sự liên kết chặt chẽ về lợi ích. Trong 5 năm qua, tại các thị trường kém phát triển hơn Mỹ, cặp đôi này đã chứng minh hiệu quả: mỗi đồng chi cho quảng cáo đều mang về lợi nhuận rõ rệt. “Chúng tôi chi tiêu một cách ‘phẫu thuật’. Chúng tôi chỉ tập trung vào những kênh mang lại ROAS có thể đo lường được,” Young giải thích.

Chiến lược này phản ánh một tư duy khác biệt so với các đối thủ lớn. Trong khi DraftKings và FanDuel chi hàng trăm triệu đô la để chiếm thị phần, ROLR chấp nhận vai trò “kẻ thách thức” với tham vọng khiêm tốn hơn: “Chúng tôi không cần cả cái bánh. Chúng tôi chỉ cần phần của mình.” Tuy nhiên, Young cũng thừa nhận rằng thị trường esports Mỹ còn quá nhỏ để tạo ra lợi nhuận lớn ngay lập tức. Ông nói: “Mọi người đổ xô vào arena xem một trận Liên Minh Huyền Thoại, nhưng khối lượng giao dịch cá cược lại không tương xứng.” Điều này đặt ra câu hỏi: liệu esports có đang thiếu một chất xúc tác để kích hoạt thị trường cá cược?

Một yếu tố quan trọng khác là quy định pháp lý. Kalshi, một nền tảng dự đoán khác, hoạt động dưới sự giám sát của CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai). ROLR, với mô hình tương tự, cũng phải đối mặt với những rào cản pháp lý khác nhau giữa các bang. Trong khi các sàn cá cược thể thao truyền thống đã được hợp pháp hóa ở hơn 30 bang, cá cược esports vẫn nằm trong vùng xám ở nhiều nơi. Điều này khiến các nhà đầu tư e ngại và làm chậm quá trình chấp nhận của người dùng.

Contrarian: Góc nhìn ngược – ‘Không chín muồi’ có thể là cơ hội cho Việt Nam?

Nếu thị trường Mỹ còn non trẻ, thì Việt Nam lại đang ở một vị thế hoàn toàn khác. Esports tại Việt Nam đã bùng nổ trong vài năm gần đây, với các tựa game như Liên Quân Mobile, Liên Minh Huyền Thoại và Valorant thu hút hàng triệu game thủ. Đặc biệt, các giải đấu như Đấu Trường Danh Vọng (Arena of Valor) hay VCS (Vietnam Championship Series) có lượng người xem trực tuyến rất cao. Thế nhưng, thị trường cá cược esports tại Việt Nam vẫn còn sơ khai và phần lớn nằm trong bóng tối của các hoạt động cá cược bất hợp pháp.

Điều thú vị là, chính sự non trẻ đó lại tạo ra cơ hội. Nếu Việt Nam có thể xây dựng một khung pháp lý rõ ràng cho cá cược esports, thì có thể đi trước Mỹ trong việc chiếm lĩnh thị trường này. Hãy nhìn vào Thái Lan hay Philippines, nơi các nền tảng cá cược esports đã bắt đầu xuất hiện và thu hút một lượng người dùng đáng kể. Việt Nam với dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng smartphone cao và đam mê esports sâu sắc, hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm mới cho ngành công nghiệp này – nếu các nhà làm luật và doanh nghiệp nắm bắt cơ hội.

Tuy nhiên, cũng cần tỉnh táo. Như chính Young đã nói, “data không có gì ngoài sự thật”. Dữ liệu từ các thị trường khác có thể cho thấy tiềm năng, nhưng mỗi quốc gia có những đặc thù riêng. Ở Việt Nam, yếu tố văn hóa và sự kỳ thị với cờ bạc vẫn còn nặng nề. Để phát triển thị trường cá cược esports hợp pháp, cần có sự giáo dục và thay đổi nhận thức lâu dài. Chưa kể, các vấn đề về tính toàn vẹn của giải đấu (dàn xếp tỷ số, hack) cũng là rào cản lớn.

Takeaway: Tín hiệu cho vòng tiếp theo

Bài học từ ROLR là: thị trường cá cược esports, dù ở Mỹ hay Việt Nam, đều cần thời gian để chín muồi. Những người chơi kỷ luật, có dữ liệu vững chắc và đối tác tin cậy sẽ có lợi thế. Đối với Việt Nam, câu hỏi không phải là “có nên tham gia không?” mà là “khi nào và như thế nào?” Nếu các nhà hoạch định chính sách nhanh chóng bắt kịp xu hướng, esports Việt Nam có thể không chỉ là một cường quốc về game thủ mà còn là một thị trường cá cược hấp dẫn. Nhưng nếu chần chừ, họ sẽ bỏ lỡ cơ hội mà thị trường Mỹ đang để ngỏ.

Đêm ở Hải Phòng dạy tôi một điều: người ta nhìn bảng giá, tôi nhìn bảng chuyển động. Khi thị trường Mỹ còn đang ngủ quên, Việt Nam có thể thức dậy và bước những bước đầu tiên. Nhưng hãy nhớ: đồ thị không nói dối, nhưng nó không kể toàn bộ câu chuyện. Con người, văn hóa và thể chế mới là những biến số quyết định cuối cùng.

(Ghi chú: Bài viết dựa trên phân tích từ các nguồn dữ liệu về thị trường cá cược esports và chiến lược của ROLR, kết hợp với quan sát thực tế tại Việt Nam.)